Techniek is gevaarlijk

Leestijd 4 minuten / Laatst gewijzigd 14 april 2024 / Auteur Ruud de Keijzer

Bij het opzetten en onderhouden van aquaria of aquascapes, werkt het toepassen van verschillende technieken vaak niet of zelfs averechts. Je zou verwachten dat spullen en middelen die in onze hobby worden aangeboden, ten goede komen aan het houden van een aquarium of aquascape. Maar de industrie verkoopt niet aan planten, vissen of andere organismen, maar aan de eigenaren. Drie-staps filtratie, maanlicht, verwarmingselementen, en tal van flesjes die de eigenschappen van water aanpassen, zijn hier voorbeelden van.

Een vaas met wat planten

Nieuwkomers raad ik wel eens aan om eerst te oefenen met een vaas of klein aquarium, wat zand (zonder toevoegingen), water uit de kraan (zonder toevoegingen) en planten die weinig CO2 behoeven, zoals Heteranthera zosterifolia (Sterrenkruid), Hemianthus micranthemoides (parelkruid) en Limnophila sessiliflora.

Plaats de vaas of aquarium op een plaats waar voldoende licht is, zoals voor een raam zonder direct zonlicht.

Verder gebruik je geen filter, geen verwarming, geen speciale verlichting, geen chemicaliën en geen plantenvoeding. Gewoon he-le-maal niets.

Verwissel wekelijks zo’n 10% – 20 % van het water met kraanwater. Vul een glas of beker met water uit je aquarium, voed er eventueel een kamerplant mee, vul het glas weer met vers water uit de kraan en giet het voorzichtig in je aquarium.

Zodra de meeste planten het goed doen kun je er wat slakjes en / of wat Neocaridina garnalen bij plaatsen. Die hoef je niet te voeren. Het aquarium produceert voldoende voedsel voor ze.

Planten laten wennen

Punt van aandacht: de meeste aquariumplanten worden door kwekers boven water gekweekt. Bijna alle aquariumplanten staan in de natuur namelijk met hun bladeren boven water, met toegang tot atmosferische CO2 concentraties. Ideaal dus om planten boven water te kweken. Snel en zonder zorgen. Met name de CO2 behoevende planten zullen moeten wennen aan de lagere CO2 concentratie in water. Laat deze planten 1 a 2 weken in het water drijven, voordat je ze volledig onder water brengt en plant. Voor de hierboven genoemde planten zou dit echter niet nodig moeten zijn. Lees verder over aquariumplanten.

Aquarium indraaien

Moet een aquarium niet eerst worden ingedraaid om te voorkomen dat afvalstoffen niet goed worden verwerkt? Niet per se, omdat 1) de hoeveelheid afvalstoffen niet groot hoeft te zijn in een bak met alleen planten en lage lichtintensiteit, 2) de afvalstoffen op zichzelf niet problematisch hoeft te zijn, en 3) omdat de benodigde bacteriën snel op het toneel zullen verschijnen om een rol bij de afbraak te spelen. Deze bacteriën vind je terug op de planten, van wortel tot blad. Lees verder over aquarium indraaien.

Bacteriën en zuurstof

Na een tijdje zul je een vettige substantie op het wateroppervlakte aantreffen. Dit zijn bacteriën die zich organiseren in biofilm en zich voeden met organisch materiaal en daarbij veel zuurstof verbruiken. 

Veel zuurstof treffen we aan bij planten, maar ook aan het wateroppervlakte. Deze bacteriën spelen een essentiële rol in de cycli van onder andere stikstof (N) en koolstof (C). Maar aan het wateroppervlakte, waar de diffusie van O2 en CO2 plaatsvindt, zien we liever geen biofilm. 

Met een zeer bescheiden toevoer van luchtbelletjes, kun je deze laag aan het wateroppervlakte breken en voorkomen. Je vindt op de markt mini-luchtpompjes die minder dan 1 watt verbruiken. Hang een luchtslangetje aan het pompje en steek dit in het water om luchtbelletjes te creëren. Een luchtsteentje heb je niet nodig.

Een klein luchtpompje en een luchtslangetje is voldoende om een relatief groot wateroppervlakte brandschoon te houden.

Hiermee komt de tutorial tot een einde! Je hebt de basis voor een beplant aquarium te pakken. Je planten groeien en je slakken en garnalen planten zich voort. Tijd om te scapen met stenen en hout. 

Maar wacht even…

Technologie en interventies

Vaak gaat het mis bij de eerste aquaria of aquascapes die men houdt. Beginners zie ik er invliegen met (niet-gedimde) aquariumverlichting, verwarming, filters, chemicaliën, meetinstrumenten en plantenvoeding. 

“Het wordt aangeboden in winkels en online, dus het zal wel nodig zijn.” 

Dure verlichting en dure filters zullen beter werken dan goedkope spullen.” 

Een aquarium moet schoon zijn. Zelf wil je ook niet in je eigen poep en rotzooi zwemmen.

Afijn, het water wordt troebel. Algen verschijnen op planten, substraat en aquariumruiten. De filter loopt vast. Dus weer terug naar de winkel om nieuwe middeltjes aan te schaffen. 

Technologie en interventies doen vaak meer schade dan goed. 

Het zijn door mensen gemaakte oplossingen voor door mensen gemaakte problemen.

Mijn artikelen staan vol met voorbeelden en redenen waarom dit zo is. Voor nu, houd het beeld van een vaas met wat planten voor ogen wanneer je met aquascaping begint.

Zwak licht en waterstroming

Begin dus eenvoudig en met zwakke verlichting. Met een aquarium, wat zand, kraanwater en een helder wateroppervlakte, heb je de basis al te pakken. En na decennia aquascaping bevalt deze benadering mij nog altijd prima. 

Als ik één stuk technologie mag aanbevelen, naast het zuurstofslangetje, dan is het een klein filtertje… zonder filtermedia. Wat heb je dan aan een filter? Het brengt water in beweging. Water beweegt sowieso, ook als dit niet zichtbaar is voor het blote oog, maar als het water dermate in beweging wordt gebracht dat alle bladeren van planten heel licht bewegen, lijkt dit planten ten goede te komen. Waarschijnlijk onder meer vanwege betere distributie van zuurstof en CO2. Zie het artikel over de LEAF methode.

Blijf scapen,
Ruud

PS. Heb je vragen of opmerkingen? Stuur me gerust een bericht:


Over Nature Scapes  | Privacy by design