High tech aquarium

Leestijd 6 minuten / Laatst gewijzigd 11 februari 2024 / Auteur Ruud de Keijzer

Een high tech aquarium maakt het mogelijk om planten te houden en aquascapes te creëren die zonder high tech niet of zeker niet makkelijk mogelijk zijn. Met intense verlichting, ondersteund door het injecteren van CO2 in het water, worden de kleuren van veel plantensoorten roder en kan een mooi gazon van bodembedekkers worden gecreëerd.

Dit is veel hoger dan de 2-3 ppm die standaard niet-CO2-geïnjecteerde aquariums zullen hebben (in evenwicht met atmosferische CO2-niveaus gegeven gasdrukwetten).

CO2

In de natuur hebben de meeste plantensoorten die we in aquascapes houden vaak de beschikking over hogere CO2 concentraties dan de concentraties die we ze in een aquascape geven.

Planten staan vaak deels boven water, waardoor ze de beschikking hebben over atmosferische CO2 concentraties. CO2 kan ook vrijkomen uit microbiële activiteit in de bodem. Het water zelf kan uit de grond komen waar de CO2 concentratie zich kan opbouwen.

Veel waterplanten groeien ook in snelstromende beekjes en ondiep water waar de oppervlakte enorm is in verhouding tot de diepte en het volume van het water en planten CO2 kunnen halen uit water dat constant langsstroomt.

Deze 10+ ppm aan CO2 staat in contrast met de 2 a 3 ppm CO2 die we in een gemiddelde aquascape aantreffen. Door het injecteren van CO2 verruimen we de mogelijkheden met beplante aquascapes.

In de praktijk komt dit neer op de volgende 3 mogelijkheden:

  • Sommige planten doen het niet goed wanneer ze volledig onder water leven in lage CO2 concentraties. Rotala Wallichii, bijvoorbeeld, is een plant die zeer moeilijk te houden is in water zonder CO2 injectie. In zeer laag water met goede water doorstroom wil het misschien lukken.
  • Sommige plantensoorten kleuren intens(er) rood wanneer de lichtintensiteit hoog is. Maar een hoge lichtintensiteit stimulleert ook plantengroei. De toevoer aan CO2 en mineralen mag dan niet achterblijven. Een hoge lichtintensiteit en lage CO2 concentratie, levert fysiologische conflicten op bij planten.
  • Een aquascapes waarbij bodembedekkende planten een belangrijke rol speelt, zoals we dit bijvoorbeeld kennen van Iwagumi aquascapes, kan ook behoefte zijn aan een hoge lichtintensiteit. Dit vraagt dus om voldoende CO2.

Voor het verhogen van de CO2 concentratie is het van belang dat de toevoer een redelijk vast patroon en hoeveelheid volgt. Planten zijn dermate afgestemd op het fixeren van CO2 dat random afwijkingen stress-verhogend werken. CO2 injectie door middel van een druksysteem is daarom sterk aan te raden.

Naast een consistente toevoer, is diffusie en distributie van CO2 belangrijk. Een standaard diffusor in een aquarium hangen resulteert in CO2 belletjes die naar het wateroppervlakte racen. Idealiter lossen de belletjes op voordat ze in het aquarium terecht komen en worden ze in een stroom van CO2 rijk water over het aquarium verdeeld.

Lees meer over het toevoegen van CO2.

Verlichting

Een belangrijke reden om CO2 in aquarium water toe te voegen, is dus om de lichtintensiteit te kunnen verhogen. Door het toevoegen van CO2 worden planten toleranter voor lichtintensiteit. De lichtintensiteit kan door CO2 toevoeging ver worden verlaagd, maar de voornaamste reden waarom CO2 wordt toegevoegd is om de lichtintensiteit juist te kunnen verhogen.

De lichtintensiteit verhogen zonder CO2 toevoeging kan tot problemen leiden.

Door CO2 toe te voegen hoeven planten veel minder te investeren in het complexe Rubisco, waarmee CO2 wordt gefixeerd.

Welke verlichting heb je nodig?

Dat is echt heel eenvoudig. Iedere verlichting met voldoende PAR, Lumen, Lux, Watt, et cetera, voor je aquarium. En een tijdsgebonden dimmer, waarmee je de intensiteit gedurende een etmaal kunt instellen.

Iedere moderne LED verlichting is eigenlijk al geschikt. Veel merken verkopen verlichting in verschillende doeleinden en prijscategorieën. Van verlichting geschikt voor “vissenaquaria” tot verlichting geschikt voor high tech aquascaping.

De laagste categorie is hoogstwaarschijnlijk ook prima geschikt voor high tech aquascaping.

Lees meer over verlichting.

Een punt van aandacht is de verspreiding van licht. Sommige verlichting zijn vrij small en hebben daardoor geen goede dekking. Zeker wanneer er sprake is van veel hardscape. Een bredere verlichting (van voor naar achter) is aan te raden. Vaak valleen deze in een (veel) duurdere prijscategorie. Twee goedkopere verlichting is een prima alternatief.

Plantenvoeding

High tech aquascaping is high energy aquascaping. Dosering van voedingsstoffen / mineralen is nodig om tegemoet te komen aan de behoefte die door de hogere lichtintensiteit wordt gevraagd. Omdat planten onder water, mineralen van wortel tot blad opnemen, is het doseren van mineralen via het water het makkelijkste.

Ongeacht dus of planten als “wortelvoeders” bekend staan of als planten die hun voedingsstoffen uit het water halen. De meeste planten in de hobby zijn voornamelijk “wortelvoeders”, die onder water, ook gewoon mineralen uit water halen. Een “echte wortelvoeder” als Cryptocoryne is prima in staat om te groeien, wanneer mineralen alleen via het water worden toegediend.

Een high tech aquascape heeft dus helemaal geen speciaal substraat nodig. En geen speciale verlichting. Voldoende lichtsterkte, een CO2 systeem en voldoende mineralen.

Mineralen worden deels gescheiden gedoseerd. Typisch worden de macro-nutrienten gescheiden van de micro-nutrienten. IJzer is ook een micro-nutrient en wordt vaak in verschillende chelaten toegediend.

Waterwaarden

De typische waterwaarden GH, KH en pH zijn van secundair belang van planten. De waterhardheid GH bestaat uit calcium (Ca) en magnesium (Mg). Dit zijn voedingsstoffen voor planten, waar planten ongeveer evenveel van nodig hebben als fosfor (P). De alkaliteit KH is ook van slechts gering belang. Sommige plantensoorten lijken het minder goed te doen wanneer de KH heel hoog is; misschien omdat het een daling van pH afremt. En weer andere plantensoorten, met name de echte waterplanten, zijn in staat om KH om te zetten naar CO2. Verder heeft KH invloed op de microbiota die interacteren met planten en beïnvloed de KH ook de pH. De laatste wordt weer sterk gedreven door CO2 concentratie en fotosynthese.

Sommige hobbyisten kiezen ervoor om kraanwater te verdunnen met RO water (zuiver water) of sterk te verdunnen met RO water, of volledig RO water te gebruiken. Vervolgens vullen ze het RO water aan met mineralen.

Estimative index

Een populaire methode om planten te voorzien van mineralen is de estimative index. Omdat het lastig in te schatten is hoeveel mineralen planten echt nodig hebben én omdat (inorganische) mineralen niet tot het kiemen van algensporen leiden, is het verstandig om een surplus aan mineralen te doseren. Planten worden dan nooit beperkt door mineralen.

Ook voor deze benadering is het verstandig om de macro-nutrienten te scheiden van de micro-nutrienten. En bovendien van de eerste groep, dus stikstof, kalium en fosfor, wat meer of vaker.

Onderhoud

Een onderdeel van de estimative index is het uitvoeren van een wekelijkse flinke waterwissel. Een flinke waterwissel is echter verbonden aan high tech aquascaping. Planten produceren veel organische afvalstoffen, die in combinatie met intense verlichting, het kiemen van algensporen kunnen veroorzaken.

Zelf-regulatie

Omdat de behoefte aan mineralen aanzienlijk kan zijn, wordt soms gebruik gemaakt van een automatisch doseringssysteem. Met een doseringssysteem worden hoeveelheden mineralen automatisch met doseerpompen in het water toegevoegd.

Een automatisch doseringssysteem voor meststoffen in aquaria werkt typisch door middel van een combinatie van sensoren, timers en doseerpompen om automatisch nauwkeurige hoeveelheden meststoffen aan het aquarium toe te voegen op specifieke intervallen.

Het systeem bestaat typisch uit een besturingseenheid, die is verbonden met sensoren die de niveaus van voedingsstoffen, zoals stikstof, fosfor en kalium, in het aquariumwater meten. Op basis van deze metingen berekent de besturingseenheid de hoeveelheid meststof die aan het water moet worden toegevoegd.

Vervolgens activeert de besturingseenheid doseerpompen, die zijn verbonden met flessen vloeibare meststof, om de juiste hoeveelheid meststof aan het water toe te voegen. De doseerpompen zijn typisch geprogrammeerd om te werken op een vastgesteld schema, dat kan worden aangepast op basis van de behoeften van het aquarium.

Sommige automatische doseersystemen voor meststoffen kunnen ook aanvullende functies bevatten, zoals de mogelijkheid om de verlichting en CO2-niveaus in het aquarium te regelen, om een optimale omgeving voor plantengroei te creëren.

Over het algemeen kan een automatisch doseersysteem voor meststoffen helpen om het proces van bemesting van een aquarium te vereenvoudigen, ervoor zorgen dat de planten de voedingsstoffen krijgen die ze nodig hebben om te gedijen, zonder dat voortdurende monitoring en handmatig doseren nodig is.

Blijf scapen,
Ruud


@ Nature Scapes | Over | Contact | Privacy by design